.

ÖNSÖZ:

Okullar için hazırladığımız ve öğrenciler için anlaşılır olmasını umduğumuz “Dersimiz Evrim” isimli başlıkta biyolojik evrimin nedenleri ve geçirdiği süreçler ele alınacak, bunların yanında evrime etki eden faktörlerin karşılıklı olarak birbirlerini nasıl etkiledikleri incelenecektir. Evrim süreçleri hakkındaki bilgiler, canlıların birbirleriyle olan doğal akrabalık derecelerini gösteren ve sistematik olarak sınıflandırılmalarını sağlayan soy ağacının oluşturulmasında bize yardımcı olmaktadır.

Günümüzde yaşayan canlılar çok yavaş ama devamlı süreçler içinde kendilerinden önceki dönemlerde yaşamış olan diğer canlılardan türemiş ve değişim göstermişlerdir. Gezegenimizdeki tüm canlılar arasında köken ve akrabalığa dayalı jenealojik (soy bilimsel) bir ilişki bulunmaktadır. Evrim öğretisi canlıların birbirine olan akrabalık ilişkilerinin neden ve sebeplerini bilimsel metotlarla ve doğa yasalarına dayalı bir şekilde araştırılması ve incelenmesiyle ilgilenir. Biyolojide evrim, canlı türlerinin nesilden nesile kalıtsal değişime uğrayarak ilk halinden farklı özellikler kazanmasına denilir. Bu anlamda yeni nesiller, eski nesillere göre farklılıklar taşırlar ve ortak atadan uzaklaştıkça da bu çeşitlilik artar. Evrim, modern biyolojinin temel taşı olup teoriye göre hayvanlar, bitkiler ve Dünya’daki diğer tüm canlıların kökeni kendilerinden önce yaşamış türlere dayanır ve ayırdedilebilir farklılıklar, başarılı nesillerde meydana gelmiş genetik değişikliklerin bir sonucudur.

Prensip olarak uzun zaman süreçleri içinde canlı türlerinin evrimlerini ve değişimlerini üç değişik şekilde incelemek ve ele almak mümkündür.

.

İÇİNDEKİLER:

1. EVRİMİN GERÇEKLİĞİNE DAİR SORGULAMA:

Günümüz canlıları uzun dönem ve yavaş süreçler içinde geçmişte yaşamış olan türlerden evrilmişler midir? Biyolojik anlamda bir evrim olmuş mudur? Canlılar dönüşüm göstermişler midir? Buna dair elde edilen çok sayıda kanıt ve bulgular alt başlıklarda ele alınacaktır.

1.1. Evrimin Kanıtları

  • Tüm canlılar arasında var olan biyokimyasal benzerlikler
  • Fosil bulgular
  • Katmanbilim (Stratigrafi)
  • Fosillerde jeolojik yaş belirlenmesi
  • Ara Türler veya Ara Geçiş Formları
  • Embriyolojik Yapı Benzerlikleri (ontogenez )
  • Körelmiş Yapılar ve Organlar
  • Atacılık ve Soya Çekim (Atavizm):

1.2. Evrim Kuramları

19. Yüzyıldaki Evrim Teorileri

  • Georges Cuvier’in Doğal Afetler Hipotezi
  • Lamarkizm (Edinmiş özelliklerin kalıtımı)
  • Doğal Seçilim Teorisi veya Darwinizm
  • Evrim hakkında diğer görüşler

ÇALIŞMA SORULARI VE ÇÖZÜMLER

2. NEDEN VE FAKTÖRLERE DAİR SORGULAMA:

Canlıların evriminin ve değişimlerinin sebepleri ve bunu etkileyen faktörler nelerdir? Bu sorularla en yakın anlamda çeşitli Evrim teorileri ve kuramları ilgilenmektedir. Buna dair oluşturulan evrim kuramlarını ve hipotezlerini ise bu ikinci başlıkta ele alacağız. Kısaca bunlardan birine örnek verecek olursak “Modern Evrimsel Sentez” (veya kısaca ‘Modern Sentez’; Darwin’in Evrim Kuramı ile Mendel’in kalıtım kuramını modern moleküler biyoloji ve matematiksel popülasyon genetiği ışığında birleştiren modern evrim kuramı).

2.1. İdeal Popülasyon ve Evrimsel Faktörler

  • Populasyon
  • İdeal Popülasyon
  • Modern Evrimsel Sentez Kuramı’nda evrime etki eden faktörler (Türleşme Mekanizmaları)
  • Türleşme
  • Genetik Sürüklenme
  • Kurucu Prensibi ve Kurucu Populasyon
  • Doğal Seçilim
  • Yapay Seçilim (Evcilleştirme)
  • Eşey Seçimi (Cinsel Seçilim)

ÇALIŞMA SORULARI VE ÇÖZÜMLER

2.2 Genetik Çeşitliliğin ve Türleşmenin Nedenleri

  • Türleşmeye neden olan faktörlere ve mekanizmalara toplu bakış
  • Mutasyonlar
  • Mutasyonun nedenleri
  • Hox Genleri
  • Yatay Gen Transferi

ÇALIŞMA SORULARI VE ÇÖZÜMLER

2.3. Mikro Evrim ve Makro Evrim

  • Mikro Evrim
  • Adaptif Radyasyon – 1
  • İzolasyonlar
  • Üreme İzolasyonları (mekanik izolasyon)
  • Coğrafi izolasyon
  • Ekolojik izolasyon
  • Mevsimlere bağlı izolasyon
  • Biyolojik ve cinsel davranışların değişmesi sonucu oluşan isolasyon
  • Duyumların değişmesi sonucu oluşan izolasyon
  • Gametik izolasyon
  • Adaptif Radyasyon – 2
  • Makro Evrim

2.4 Ekolojik Niş Edinme

  • Ekoloji
  • Ekolojik Niş
  • Rekabet Üstünlüğü
  • Birlikte Evrim

ÇALIŞMA SORULARI VE ÇÖZÜMLER

2.5 Simbiyogenez ( = parazitizm + simbiyoz)

  • Simbiyoz
  • Mutualizm
  • Kommensalizm
  • Parazitizm

ÇALIŞMA SORULARI

3. SOY AĞACINA DAİR SORGULAMA:

Evrim nasıl oldu ve ne tür bir gelişim gösterdi? Bu sorular ise filogenetik sınıflandırma veya Kladistik’in ilgi alanına girer. Filogenetik, çeşitli canlı grupları (örneğin türler veya topluluklar) arasındaki evrimsel ilişkinin araştırıldığı bilim dalıdır. Bu ilişkiler ise filogeni olarak adlandırılır. Kladistik ise canlılar arasında kalıtsal benzerliklere dayalı evrimsel ilişkileri belirleyen bir biyoloji dalıdır. Üçüncü alt başlığımızda ise canlıların nasıl ve neye göre sınıflandırıldıklarını inceleyeceğiz.

3.1. Canlıların Çeşitliği ve Filogeni

  • Sınıflandırma ve Sistematik
  • Systema
  • Sınıflandırmanın önemi
  • Sınıflandırmanın tarihçesi
  • Binominal nomenklatür
  • Türün tanımı
  • Morfolojik tür
  • Nominalistik tür
  • Biyolojik tür
  • Monotipik ve Politipik türler
  • Stenoik ve Euroik türler
  • Sibling tür (ikiz tür)
  • Irkın Tanımı

3.2. Taksonomi (Sistematik)

  • Taksonomi
  • Takson
  • Taksonomik kategoriler
  • 1 – Domenler (Üst Alem)
  • Prokaryotik
  • Ökaryotik
  • 2 – Alemler (Regnum)
  • Monare Alemi
  • Protista Alemi
  • Fungi Alemi (Mantarlar)
  • Plantea Alemi (Bitkiler)
  • Animalia Alemi (Hayvanlar)
  • 3 – Filum/Şube (hayvanlar) – Bölüm (Bitkiler)
  • 4 – Sınıf (Calasis)
  • 5 – Takım (Ordo)
  • 6 – Aile (Familia)
  • 7 – Cins (Genus)
  • 8 – Tür (Species)
  • Alttür
  • Varyete
  • Kültivar
  • Form
  • Klon
  • Hibrid

3.3 Filogenetik Sistematik ve Kladistik

  • Filogenetik
  • Kladistik
  • Parafletik gruplar
  • Monofletik gruplar
  • Polifiletik gruplar
  • Apomorfik özellikler
  • Plesiyomorfik özellikler
  • Homoloji proplemleri

ÇALIŞMA SORULARI VE ÇÖZÜMLER.

Ayrıca bakınız:

.

TÜM BÖLÜMLER:

Dersimiz Evrim – Bölüm 1 (Evrimin gerçekliğine dair sorgulama)

Dersimiz Evrim – Bölüm 2 (Neden ve faktörlere dair sorgulama)

Dersimiz Evrim – Bölüm 3 (Soy Ağacına Dair Sorgulama)

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s