Archeopterix’in 4 adet kuş, 20 adet sürüngen özelliğini aşağıda listeliyoruz. Buluntular tarihleriyle birlikte verilmiştir.

Archeopterix’in Kuş Özellikleri:
1) Tüyleri var
2) Opposable hallux (baş parmak)
3) Furcula (lades kemiği)(e.g. Bryant & Russell 1993)
4) Kalça kemiği uzantısı geriye doğru

Sürüngen Özellikleri:
1) Gagası yok(Romanoff 1960)
2) Göğüs bölgesi omurgası boşta
3) Kemikler hava dolu(Britt et al. 1998, p. 374)
4) Kalça bağlantıları düz
5) Kafatası kemiği uzantısı (Alexander 1990).
6) Kafatası boyun bağlantısı (Ostrom 1976, p. 137).
7) Servik omurga merkezi kesiti düz(de Beer 1954, p. 17).
8) Boşta fazla omurlarlar, uzun kuyruk
9) Premaxilla ve maxilla kemikleri dişli(Romanoff 1960; Orr 1966, p. 113)
10) Bağlantısız ince kaburgalar
11) Kalça kemeri ve femur bağlantısı is kuş gibi değil sürüngen gibi (Bellairs & Jenkin 1960, p. 258).
12) Sakrum(kalça kemiğinin omurgaya bağlandığı kısım) 6 omurlu, kuşlarda bu 11-23 omur.
13) Tarak kemiği boşta (3.Hariç) (Alexander 1990, p. 435) (Tucker 1938a, p. 334).
14) Burun değiliği gözden çok uzakta ve önde.
15) Kol kemiği bağlantısı baklava şeklinde.
16) Kaynamamış 3 parmakta pençe (McGowan (1984, p 123)
17) Bacakta fibula’nın uzunluğu tibia’ya eşit
18) Ayak kemikleri boşta.
19) Karın kemiği var (de Beer 1954, p. 18-19) (Ostrom 1970, p. 538)(Ostrom 1972, p. 291)(Ostrom 1976, p. 139-140).

Bu şemada yukardaki listedeki özellikler dinozor Archeopterix ve kuşlardaki yer alışlarına göre renklerle ifade edilmiş.

1 = var; * = bazılarında var; ? = muhtemelen var; x = yok

1. Archaeopteryx iskelet sisteminin yapısı açısından dinozorlara çok yakındır. Aynı dönemde yaşadığı Comsognatus (ve diğer Theropod dinozorlar) gibi iki ayağının üzerinde, öne eğilimli durmaktadır. Tüm iskelet sistemi, kuşlardan farklıdır ve bir dinozora benzemektedir.

2. Archaeopteryx’in 23 kuyruk omurundan oluşan kuyruğu hiçbir kuş türünde yoktur. Bu kuyruk, Triassic ve Jurassic Dönemleri’nde görülen kuyruklu uçan Saurianlar’da mevcuttur. Bu kuyruk hayvanın uçmaya çalışırken veya koşarken, ani yön değiştirmelerine yardımcı olmaktadır. Modern kuşlarda bu kuyruk ufalamış ve tek kemiğe dönüşmüştür.

3.Archaeopteryx’in ağırlık merkezi ve kanat iskelet yapısı tüm diğer kuşlardan farklıdır, bu Archaeopteryx’in bildiğimiz kuşların uçtuğu kadar rahat uçamayacağını kanıtlamaktadır

4.Sürüngenlerde ayaktaki metatarsal kemikler birbirinden ayrıdır; modern kuşlarda bu metatarsal kemikler tek kemik olarak kaynamıştır. Archaeopteryx’den önce oluşmuş ve anatomik olarak Archaeopteryx’e çok benzeyen, Compsognatus’da ayaktaki metatarsallar ayrıdır, Archaeopteryx’de ise bu metartarsallar kaynamıştır, yani Archaeopteryx ayak metatarsal kemikleri açısından kuş ile sürüngenler arasında bir yerdedir.

5. Archaeopteryx’in ayakları Theropod dinozor atalarına benzemektedir; üç uzun ayak parmağı, bir de geri giden kısa parmağı vardır.

6.Archaeopteryx’in kanatlarında hiçbir kuşta olmayan dinozor pençeleri mevcuttur; bir tek Hoatzin isimli bir kuşun gelişim evresinde kısa bir süre için kanat pençeleri oluşur. Kuşlarda ön kol kemikleri birleşmiş ve kaynamıştır ve bunlar kanatlara tutunur; Archaeopteryx’de ise kanatların ucunda dinozor pençeleri vardır.

7. Archaeopteryx’deki pektoral kaslar, dinozorlarda, sürüngenlerde olduğu gibi ince gastral kaburgalara tutunmaktadır.

8.İyi uçucu kuşlarda hava kesecikleri, akciğerlerden kemiklere kadar uzanıp, tutunurlar; böylece uçuş sırasında harcanan enerjinin sağlanması için, oksijen gereksinimi karşılanmış olur. Archaeopteryxde hava kesecikleri olmadığı gösterilmiştir; yani Archaeopteryx iyi uçucu bir kuş değildir.

TEROPOD DİNOZORLARI ve KUŞLARIN ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: 

Lades kemiği ve göğüs kemiği
Birçok theropod dinozorun iki clavicula (köprücük kemiğinin) kaynaşmasıyla oluşan bir lades kemiği(furcula) vardır. Göğüs kemiği(sternum) ise hem dinozorlara hem de kuşlara özgü bir özelliktir.

Omuz bıçağı
Kuşların ve dinozorların uzun ve ince omuz bıçakları vardır.

Kemik kütlesi
Kuşlar ve dinozorların içi hava keseleriyle dolu ve ince bir duvara sahip kemikleri vardır. Dolayısıyla vücutları hafiftir.
Dönebilen bilek kemikleri
Yarım ay biçimli kemikler, ellerin alt kola ve vücuda doğru katlanmasını sağlar.

El tasarımı
Hem kuşlar hem de kuş gibi olan theropodlar iki parmaklarını kaybetmişlerdir. Kalan üç tane parmaktan, ortadaki en uzunudur

Pubis
Pubik kemik birçok dinozorda ileriye doğru, ancak theropodlarda ve kuşlarda geriye uzanır

Bacaklar
Kuşlarda theropodlarda iki ayak üzerinde yürüyecek biçimde tasarlanmıştır.

Ayaklar
Kuşların da, theropodların da üç tane ileriye doğru bakan tırnakları ve bir “hallux’u(I. parmak)” vardır. Diğer birçok tüneyici kuşlarda olduğu gibi, dinozorlarda “hallux” tam geriye doğru dönmemiştir.

Turan Dursun.com

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s